Ο αγώνας ενάντια στην πανδημία, αγώνας για κοινωνική δικαιοσύνη

του Θοδωρή Σδούκου*
banner15
Ο Θοδωρής Σδούκος είναι γενικός γιατρός του ΕΣΥ, μέλος του Κοινωνικού Ιατρείου Αλληλεγγύης Θεσσαλονίκης

Ας ξεκινήσουμε με τη μεγάλη εικόνα. Στο τέλος του 2020, οι πρώτοι εμβολιασμοί δημιούργησαν κλίμα ευφορίας σε όλο τον κόσμο. Δεν πέρασαν παρά μερικές εβδομάδες και οι αποθαρρυντικές εξελίξεις διαδέχονται η μια την άλλη: Στις ΗΠΑ, που συνδέονται με την Pfizer, τα πράγματα πάνε αργά· η AstraZeneca αθετεί τη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για τις 80 εκ. δόσεις ως τα τέλη Μαρτίου· η Γερμανία, που μέχρι πρότινος συμμετείχε στο παιχνίδι του εμβολιαστικού εθνικισμού, θεωρεί σήμερα ότι οι καθυστερήσεις αφορούν την Ευρώπη. Τι παιχνίδι παίζουν οι φαρμακοβιομηχανίες; Και κυρίως, υπάρχουν τρόποι να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα;

Δεν πρόκειται για παιχνίδια των εταιρειών, αλλά για τον τρόπο λειτουργίας του λεγόμενου ιατροβιομηχανικού συμπλέγματος μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στον βαθμό που δεν αναπτύχθηκαν κρατικές βιομηχανίες για την έρευνα, παραγωγή και διανομή του φαρμάκου, του ιατρικού εξοπλισμού και των αναλώσιμων, ο τομέας αυτός -που συγκαταλέγεται στους πέντε ισχυρότερους της παγκόσμιας καπιταλιστικής οικονομίας σε κέρδη και συσσώρευση κεφαλαίου- αφέθηκε αποκλειστικά σχεδόν στην σφαίρα της αγοράς. Τα κράτη, είτε μεμονωμένα είτε μέσω συνασπισμών τύπου Ε.Ε., παρεμβαίνουν μόνο στον τρόπο παροχής του φαρμάκου στους ασφαλισμένους των συστημάτων υγείας τους (ποσοστό κάλυψης της δαπάνης κ.λπ.) και στον εκ των υστέρων έλεγχο της ποιότητας, της ασφάλειας και της αποτελεσματικότητας των ποικίλων προϊόντων της φαρμακοβιομηχανίας, μέσω των εθνικών ή διακρατικών οργανισμών φαρμάκου (FDA στις ΗΠΑ, ΕΜΟ στην Ε.Ε. κ.λπ.). Βεβαίως, διαπραγματεύονται και την τελική τιμή του προϊόντος , όταν πρόκειται να εισαχθεί και να συνταγογραφηθεί στα συστήματα υγείας σε μαζική κλίμακα. Το αποτέλεσμα της διαπραγμάτευσης εξαρτάται από την ύπαρξη ή όχι ανταγωνισμού ή μονοπωλιακής συνθήκης, την πραγματική κοινωνική (θεραπευτική) αξία του εκάστοτε προϊόντος, το μέγεθος του πληθυσμού που αφορά η θεραπεία σε κάθε κράτος και άρα τον αναμενόμενο τζίρο για την εταιρεία, και φυσικά από την πραγματική διαπραγματευτική ισχύ του κάθε κράτους, ανάλογα με τη θέση που κατέχει στην παγκόσμια οικονομία αλλά και γεωπολιτικά. (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Ινδία: η απεργία των 250 εκατομμυρίων

Συνέντευξη του Ασόκ Κουμάρ στο Commune
image001 (1)

Μετάφραση και επιμέλεια: Χρήστος Βαλλιάνος και Τάκης Ηλιόπουλος

Ο Ασόκ Κουμάρ είναι επίκουρος καθηγητής διεθνούς πολιτικής οικονομίας στο Birkbeck του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. Η έρευνά του επικεντρώνεται σε θέματα που σχετίζονται με τον ρόλο των εργαζομένων στα διεθνή δίκτυα παραγωγής, τον οποίο αναλύει στο βιβλίο του Monopsony Capitalism: Power and Production in the Twilight of the Sweatshop Age (Μονοψωνιακός καπιταλισμός: εξουσία και παραγωγή στο λυκόφως της εποχής της εργασιακής γαλέρας) από το Cambridge University Press. Στην συνέντευξη που έδωσε στο Commune αναφέρεται στις πρόσφατες εξελίξεις στην Ινδία και στις βασικές ιδέες που αναπτύσσει στο βιβλίο του.

Ποιες ήταν οι μεταρρυθμίσεις της ινδικής κυβέρνησης ενάντια στις οποίες πραγματοποιήθηκε η κινητοποίηση που έγινε γνωστή διεθνώς ως «η απεργία των 250 εκατομμυρίων απεργών»;

Οι διαμαρτυρίες ξέσπασαν ως αντίδραση σε μια σειρά αγροτικών μεταρρυθμίσεων που πέρασαν εσπευσμένα από το Κοινοβούλιο τον Σεπτέμβριο με τη μορφή διαταγμάτων και χωρίς διαβούλευση. Πρόκειται για μορφή απορρύθμισης η οποία υλοποιεί δυο πράγματα: πρώτον καταργεί την ελάχιστη τιμολόγηση των αγροτικών εμπορευμάτων και δεύτερον ανοίγει την αγροτική παραγωγή σε μεγάλες ιδιωτικές επιχειρήσεις χαρτοφυλακίου. (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Δεκεμβριανά 1944: Η αδύνατη απώθηση της επανάστασης

Συζήτηση με τον ιστορικό Τάσο Κωστόπουλο
banner14
Μέλος της ερευνητικής δημοσιογραφικής ομάδας του «Ιού» και σήμερα επιμελητής της σαββατιάτικης στήλης «Το Φάντασμα της Ιστορίας», της Εφημερίδας των Συντακτών, ο Τάσος Κωστόπουλος είναι ιστορικός με αξιοπρόσεχτο συγγραφικό έργο, πάνω σε «αντιδημοφιλείς» θεματικές: Μακεδονικό, εθνική ομογενοποίηση του ελλαδικού χώρου, Πομακικό, ελληνικός εμφύλιος. Η φετινή επέτειος των «Δεκεμβριανών» και ο Κόκκινος Δεκέμβρης, το βιβλίο του που κυκλοφόρησε το 2016 από το Βιβλιόραμα, ήταν αφορμή για να συζητήσουμε για τη μάχη της Αθήνας, τη βία και τα «εμφύλια πάθη» που ακόμα προκαλεί η δεκαετία του ’40. (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Η κατάσταση των εργασιακών σχέσεων στην σημερινή συγκυρία

συζήτηση με τον Απόστολο Καψάλη, διδάκτορα εργασιακών σχέσεων Παντείου Πανεπιστημίου

pasted-graphic


Η οικονομική κρίση που «πυροδότησε» η πανδημία έχει σημαντικές συνέπειες στην αγορά εργασίας. Ποια είναι η κατάσταση που έχει δημιουργηθεί και πού βαδίζουμε;

Οι πληγές που έχουν προκληθεί στις εργασιακές σχέσεις είναι βαθιές, δυσεπούλωτες και εκτείνονται σε τέσσερα επίπεδα.

Πρώτον, έχει προκληθεί βίαιη και γενικευμένη φτωχοποίηση όχι μόνο των απολυμένων, αλλά και εκείνων που είδαν να συρρικνώνονται τα εισοδήματά τους, με θεμιτά και αθέμιτα μέσα, άλλοτε στα όρια του επιδόματος των 534 ευρώ σε περιπτώσεις αναστολής των συμβάσεών τους και άλλοτε με ευθείες μειώσεις αποδοχών με ή και χωρίς μείωση των ωρών εργασίας.

Δεύτερον, καταγράφεται ήδη η περαιτέρω ενίσχυση του μόνιμου τα τελευταία χρόνια φαινομένου της «ευελιξίας» στην εργασία, δηλαδή είτε της κυριαρχίας στις νέες προσλήψεις της μερικής και της εκ περιτροπής εργασίας είτε της αντίστοιχης μετατροπής των συμβάσεων σε βάρος της πλήρους και της σταθερής απασχόλησης, με ή κυρίως χωρίς εργατική «συναίνεση». (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)