Η πανδημία στους χώρους εργασίας: «Ατομική ευθύνη» για τους εργαζομένους, ανεύθυνοι κράτος και εργοδότες

της Δώρας Σταθοπούλου
Travailleurs-migrants

Κατά τη διάρκεια της πανδημίας καταγράφηκε ότι οι χώροι εργασίας αποτελούν εστίες υπερμετάδοσης του κορωνοϊού. Συρροή κρουσμάτων έχει καταγραφεί σε εργοστάσια επεξεργασίας κρέατος στη Γερμανία, σε μονάδα επεξεργασίας χοιρινού κρέατος στο Βέλγιο,
 ενώ στις ΗΠΑ έως τις 10 Ιουλίου αναφέρθηκαν περισσότερα από 16.200 κρούσματα σε 239 εγκαταστάσεις επεξεργασίας κρέατος και πουλερικών. Το Αμερικανικό Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) αναγκάστηκε να εκδώσει ειδικές οδηγίες για τους εργαζομένους. Αναφέρει, μάλιστα, ότι «ο κίνδυνος επαγγελματικής μετάδοσης του κορωνοϊού εξαρτάται από παράγοντες όπως το ψυχρό και με υγρασία περιβάλλον που υπάρχει αναγκαστικά στους χώρους αυτούς, η μειωμένη απόσταση μεταξύ των εργαζομένων, η διάρκεια και ο τύπος της επαφής».

Στην Ελλάδα, κατά τη διάρκεια της πανδημίας καταγράφηκαν αρκετές περιπτώσεις με συρροή κρουσμάτων σε εργασιακούς χώρους, σε κλειστές και ανοιχτές εκμεταλλεύσεις. Πιο συγκεκριμένα εντοπίστηκαν: στην Καβάλα πάνω από 30 κρούσματα σε εργοστάσιο επεξεργασίας κρέατος, στη Χαλκιδική 50 κρούσματα σε εργοστάσιο παραγωγής και τυποποίησης ελιάς, 114 κρούσματα σε κονσερβοποιία στη Βόρεια Ελλάδα, 18 κρούσματα σε εκκοκκιστήριο στη Λιβαδειά. Ο κατάλογος μακρύς και άγνωστος, αφού τα στοιχεία δεν έχουν καταγραφεί επίσημα, αλλά βρίσκονται διάσπαρτα σε άρθρα εφημερίδων. (διαβάστε ολόκληρο τα άρθρο)

Η αντιμετώπιση του Covid-19: «πόλεμος» ή ταξική πάλη;

του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου
ob_fcfed3_sante

Ένα κείμενο του μακρινού 1844 –η
Κατάσταση της εργατικής τάξης στην Αγγλία– θεωρείται μέχρι σήμερα έργο ιδρυτικό για τη δημόσια υγεία, ακριβώς γιατί επισημαίνει αυτή τη διαφοροποίηση του κινδύνου. Σε πείσμα της ευφορίας για τη θριαμβεύουσα βιομηχανική επανάσταση της εποχής του, ο Ένγκελς δείχνει ότι η διασπορά νοσημάτων ευνοείται («προσδιορίζεται») από συγκεκριμένα κοινωνικά περιβάλλοντα και συνθήκες στέγασης και εργασίας που διαφέρουν ριζικά για τους ανθρώπους στις καπιταλιστικές κοινωνίες. Τεκμηριώνοντας τον διαφοροποιημένο κίνδυνο, ο Ένγκελς ζητεί να στρέψουμε το βλέμμα στο επίπεδο του πληθυσμού, αντί της «αυτονόητης» έμφασης που δίνει η βιολογική ιατρική στα άτομα: καταπολέμηση νοσημάτων σημαίνει εξάλειψη «νοσογόνων» συνθηκών (εργασίας, στέγασης, ζωής) και των κοινωνικών σχέσεων που τις επιβάλλουν: «Οι εργατικές συνοικίες, όπως το Ιστ Εντ», διαβάζουμε, «είναι εστίες λοιμωδών νόσων: οι πιο φριχτές σπηλιές και τρύπες όπου ο κεφαλαιοκρατικός τρόπος παραγωγής κλείνει κάθε νύχτα τους εργάτες». Μήπως όμως είναι πολύ γενική, σχεδόν προπαγανδιστική, αυτή η σύνδεση «αόρατων», μεταδιδόμενων νοσημάτων, όπως ο φονικός COVID-19, με τον τρόπο παραγωγής – την οικονομική, την πολιτική και την ιδεολογική του διάσταση; Μια ιστορία συγκαιρινή του Ένγκελς δείχνει ακριβώς το αντίθετο. (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Οι δύο πολύ διαφορετικές εκδοχές του Lockdown

του Γιώργου Γαλανή και του Αχιλλέα Μαντέ
India-economic-large

Ο εκθετικός τρόπος εξάπλωσης του κορωνοϊού σε συνδυασμό με την αβεβαιότητα όσον αφορά κατά πόσο και για πόσο διάστημα αποκτούν ανοσία τα άτομα που έχουν νοσήσει, κάνει τα μέτρα φυσικής απόστασης αναγκαίο μέσο ελαχιστοποίησης θανάτων τουλάχιστον μέχρι να αποκτήσει μεγάλο κομμάτι της κοινωνίας ανοσία. Ωστόσο, παρόλο που τα μέτρα είναι αναγκαία, πόσο «σκληρά» θα πρέπει αυτά να είναι και τι θα πρέπει να περιλαμβάνουν δεν είναι το ίδιο προφανές. Αυτό το γεγονός οδηγεί σε μια έντονη συζήτηση μέσα στην ευρύτερη ελληνική (και όχι μόνο) Αριστερά μετά το δεύτερο κύμα με lockdowns. Αν και όλες οι εκφάνσεις της Αριστεράς συμφωνούν στην αποτυχία της κυβέρνησης να εφαρμόσει εναλλακτικές πολιτικές όπως η στήριξη του ΕΣΥ, υπάρχει μεγάλη διαφωνία όσον αφορά τη στάση απέναντι στα lockdowns. Η συζήτηση γίνεται εντός ενός πλαισίου του οποίου τα όρια μπορούν να περιγραφούν από δύο θέσεις: αυτή του «όχι» στα lockdown, και αυτή του «ναι μεν αλλά». Η θέση του «όχι» συνοψίζεσαι στον εξής συλλογισμό. Το lockdown:(διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Η επιστημονική συναντίληψη σχετικά με την πανδημία COVID-19: πρέπει να δράσουμε άμεσα

Plague-Doctors-Terrifying-Costume
φωτό: Ιατρική μάσκα για την αντιμετώπιση της πανώλης, 17ος αιώνας.

Από το διεθνές περιοδικό ιατρικής Lancet, Τόμος 396, Tεύχος 10260, 31 Οκτωβρίου 2020. Μετάφραση από το πρωτότυπο: Χρήστος Βαλλιάνος.

Ο κορωνοϊός 2 σοβαρού οξέος αναπνευστικού συνδρόμου (SARS-CoV-2) έχει μολύνει περισσότερους από 35 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, και οι καταγεγραμμένοι θάνατοι από τον ΠΟΥ μέχρι τις 12 Οκτ. 2020 ξεπερνούν το ένα εκατομμύριο. Καθώς η Ευρώπη πλήττεται από ένα δεύτερο κύμα της επιδημίας COVID-19, και ο χειμώνας πλησιάζει, χρειαζόμαστε μια σαφή πληροφόρηση σχετικά με τους κινδύνους που δημιουργεί η COVID-19 και την αποτελεσματική στρατηγική καταπολέμησής τους. Στο παρόν άρθρο εκθέτουμε την τρέχουσα συναντίληψη σχετικά με την COVID|-19 επί της βάσει των διαθέσιμων αποδεικτικών στοιχείων. (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Πόσο «πραγματική» είναι η πανδημία; Covid-19, κράτος «έκτακτης ανάγκης» και Αριστερά

του Πάνου Κοσμά
fritz-lang-metropolis-1927
από το Metropolis του Fritz Lang (1927)

Πόσο «πραγματική» είναι η πανδημία της covid-19; Το ερώτημα έχει τεθεί κατά κύριο λόγο από τους φορείς ανορθολογικών θεωριών («ψεκασμένους»), αλλά διαχέεται και επηρεάζει επίσης ανθρώπους που θα τους κατατάσσαμε στον «προοδευτικό χώρο», ακόμη και στην Αριστερά και τον αναρχισμό. Βεβαίως, έχει τεθεί με πολύ διαφορετικούς όρους: οι οπαδοί ανορθολογικών θεωριών διατείνονται ότι η πανδημία είτε είναι στο σύνολό της κατασκευή («κοροϊδοϊός») είτε, ακόμη χειρότερα, προκλήθηκε εσκεμμένα (ο κορωνοϊός κατασκευάστηκε σε κρατικά εργαστήρια και διέρρευσε βάσει σχεδίου)˙ σε κόσμο της Αριστεράς και του αναρχικού χώρου είναι αρκετά διαδεδομένη η αίσθηση ότι η πανδημία έχει επιμελημένα και προσχεδιασμένα διογκωθεί και δραματοποιηθεί, ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επιβολή κράτους «έκτακτης ανάγκης» ή και να ευνοηθεί μια δυναμική οικονομική ανάκαμψη στο έδαφος της θρυλούμενης «νέας ψηφιακής επανάστασης».

Υπάρχουν, τέλος, και εκείνοι που εκπροσωπούν μια επιστημονικοφανή εκδοχή της άποψης περί εσκεμμένης δραματοποίησης μιας «απλής» επιδημίας ώστε να εφαρμοστεί το «δόγμα του σοκ». (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Η μαθηματική περιγραφή της επιδημίας για αρχάριους

του Ηλία Ιωακείμογλου και του Γιώργου Γαλανή
banner1

Το ζήτημα με ποιο τρόπο αναπτύσσεται μια επιδημία και πώς μπορούμε να την θέσουμε υπό έλεγχο, έχει λυθεί ως μαθηματικό πρόβλημα εκατοντάδες φορές από χιλιάδες μαθηματικούς και επιδημιολόγους, και άλλες τόσες φορές τα αποτελέσματα των μαθηματικών μοντέλων έχουν επαληθευθεί από τα απολογιστικά στοιχεία. Εάν δεν επαληθεύονταν, οι μαθηματικές αναλύσεις της επιδημιολογίας θα είχαν ήδη απορριφθεί, όπως γίνεται σε όλες τις επιστήμες.
Παρόλα αυτά στη διάρκεια της τρέχουσας επιδημίας, οι πιο τολμηροί μεταξύ των ανορθολογικών (δηλαδή μεταξύ αυτών που έχουν υψηλότερο εκπαιδευτικό επίπεδο και για αυτό υπέρμετρη αυτοπεποίθηση) έφτασαν στο σημείο να αμφισβητήσουν τις μαθηματικές αναλύσεις της επιδημιολογίας ή τους όρους της εφαρμογής τους, φτάνοντας ακόμη και στο σημείο να προτείνουν δικές τους, υποτίθεται νέες, μεθόδους, όπως π.χ. κάποιος στην Ελλάδα που επάνω στον οίστρο του ήθελε να αποδείξει ότι οι μαθηματικές αναλύσεις δεν μπορούν να στηρίξουν την αναγκαιότητα της καραντίνας, πρότεινε μια έρευνα πολύ συστηματική για κάθε χώρα, ανά ηλικιακή κατηγορία, περιοχή και άλλες μεταβλητές, και τον αριθμό συναναστροφών ανά άτομο: σαν να λέμε να μετρήσουμε την περιφέρεια της γης με την μεζούρα του ράφτη. (
διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)

Η ιατρική και ο Μαρξ

Aπό το διεθνές περιοδικό ιατρικής Lancet, 04 Νοεμβρίου 2017 του Richard Horton

Pasted Graphic

Όταν ο Πρόεδρος Σι Τζινπίνγκ (Xi Jinping) απευθύνθηκε πριν από ένα μήνα στο 19ο Εθνικό Συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος της Κίνας, έκανε λόγο για «την επιστημονική αλήθεια του μαρξισμού-λενινισμού». Όπως ανέφερε ο Πρόεδρος Σι, το θεμέλιο μιας υγιούς Κίνας θα είναι ο μαρξισμός (με κινεζικά χαρακτηριστικά). Ποιος θα τολμούσε σήμερα στη Δύση να δοξάσει τον Καρλ Μαρξ ως σωτήρα της ευεξίας μας; Ο Μαρξ είναι νεκρός εδώ και πολύ καιρό. Το σώμα του πέθανε στις 14 Μαρτίου 1883. Το πνεύμα του πέθανε το 1991, καθώς η Σοβιετική Ένωση συρρικνώθηκε σε ένα νέο ανεξάρτητο ρωσικό κράτος. Το κομμουνιστικό πείραμα τραύλιζε, παράπαιε και τελικά χρεοκόπησε. Και η κληρονομιά του; Όπως έγραψε ο Μισέλ Καζάτσκιν (Michel Kazatchkine) στο The Lancet τον προηγούμενο μήνα, το σύστημα υγείας στη σοβιετική εποχή «επιδεινώθηκε ραγδαία» κατά τα τελευταία της χρόνια, οδηγώντας σε «ανεπαρκή διαθεσιμότητα ιατρικών φαρμάκων και τεχνολογιών, ανεπαρκώς συντηρούμενες υποδομές, υποβαθμιζόμενη ποιότητα υγειονομικής περίθαλψης και μειούμενο προσδόκιμο ζωής». Αλλά είναι σωστό να στείλουμε τον Μαρξ στα αζήτητα της ιστορίας της υγείας; H 5η Μαΐου 2018 είναι η επέτειος των διακοσίων χρόνων από τη γέννηση του Μαρξ. Είναι μια ευκαιρία να επανεκτιμήσουμε τη συμβολή του Μαρξ στην ιατρική και να διαπιστώσουμε αν η επιρροή του είναι τόσο επιζήμια όσο διατείνονται κάποιες σύγχρονες απόψεις. (διαβάστε ολόκληρο το άρθρο)